Twee identieke installaties op twee daken in dezelfde straat kunnen tientallen procenten in opbrengst verschillen. Dat komt door drie dingen: de richting waarin je dak wijst, de hellingshoek en schaduw. Zo schat je het zelf in.
De basisformule
opbrengst = kWp × 950 × oriëntatiefactor × hellingsfactor × (1 − schaduwfactor)
Die 950 kilowattuur per kilowattpiek is de Nederlandse richtwaarde voor een onbeschaduwd zuiddak op ongeveer 35 graden. De rest zijn correcties.
Oriëntatie
| Richting | Factor | Effect |
|---|---|---|
| Zuid | 1,00 | Hoogste jaartotaal, sterke middagpiek |
| Oost of west | ± 0,85 | Ongeveer 15 procent minder, maar breder verdeeld over de dag |
| Noord | ± 0,60 | Zelden rendabel |
Interessant detail voor de periode na 2027: een oost-westopstelling levert per jaar minder op, maar spreidt de opwek over ochtend en avond. Daardoor gebruik je een groter deel direct zelf, en dat is precies wat straks meer waard is. Op papier minder kilowattuur, in de praktijk soms meer euro's.
Hellingshoek
Rond de 35 graden is optimaal. Een plat dak met een opstelling in oost-west haalt ongeveer 90 tot 95 procent van het maximum, en een zeer flauwe helling levert wat minder op maar vangt in de zomer meer. Grote verschillen zitten hier zelden.
Schaduw: de grootste onzekerheid
Schaduw is de factor waar offertes het vaakst de mist in gaan, want hij is lastig te kwantificeren en verandert per seizoen en per uur. Een schoorsteen, dakkapel, boom of het huis van de buren kan een fors deel van de opbrengst kosten, zeker omdat schaduw op één paneel bij sommige systemen de hele reeks meetrekt.
Let hierop:
- Vraag naar een schaduwscan, niet naar een schatting op het oog. Serieuze installateurs gebruiken software of maken een scan op locatie.
- Vraag hoe schaduw technisch wordt opgevangen, bijvoorbeeld met power optimizers of micro-omvormers per paneel. Dat kost meer, maar kan bij gedeeltelijke schaduw de moeite waard zijn.
- Denk aan groei. Een boom die nu net geen schaduw geeft, doet dat over vijf jaar mogelijk wel.
Wat je hiermee doet
Reken je eigen situatie ruw door met de formule hierboven en leg dat naast de opbrengst in de offerte. Zit er een groot verschil in, vraag dan welke factoren de installateur heeft gebruikt. Een offerte die zonder onderbouwing hoger uitkomt dan jouw eigen inschatting, verdient een kritische vraag.
Wil je weten wat de opbrengst in euro's betekent na het einde van salderen, lees dan wat leveren zonnepanelen op na 2027.