Onder de salderingsregeling maakte het niet uit wanneer je je zonnestroom gebruikte. Vanaf 1 januari 2027 wel: zelf verbruiken levert het volle leveringstarief op, terugleveren een fractie daarvan. Een gemiddeld huishouden gebruikt zonder maatregelen ongeveer 30 procent van de eigen opwek direct. Elk procentpunt dat je daarbovenop haalt, is geld waard.
Hier zijn zes manieren, van gratis tot een serieuze investering.
1. Verschuif je verbruik naar de middag (gratis)
Was- en vaatwasmachine, droger, stofzuigen, elektrisch koken: doe het tussen 11.00 en 16.00 uur wanneer je panelen leveren. De meeste apparaten hebben een uitgestelde start. Dit kost niets en kan je eigenverbruik enkele procentpunten verhogen.
2. Laad je elektrische auto overdag
Een auto die overdag thuisstaat is de grootste "batterij" die je al hebt. Laden tijdens zonuren zet je overschot direct om in kilometers. Met een slimme laadpaal die op je opwek stuurt, gebeurt dat vanzelf.
3. Verwarm water met een boiler of warmtepomp
Een warmtepompboiler of een warmtepomp die overdag draait, zet middagoverschot om in warmte die je 's avonds gebruikt. Warm water is in feite opslag zonder batterij. Zie warmtepomp combineren met zon en batterij.
4. Kies bewust je oriëntatie bij aanleg
Een oost-westopstelling levert per jaar ongeveer 15 procent minder op dan zuid, maar spreidt de opwek over ochtend en avond. Daardoor gebruik je een groter deel direct zelf. Bij nieuwe installaties is dit een rekensom waard, zie oriëntatie, helling en schaduw.
5. Gebruik een energiemanagementsysteem
Een EMS stuurt apparaten aan op basis van je actuele opwek en, bij een dynamisch contract, op de uurprijzen. Het haalt eruit wat er met handmatig plannen niet in zit, en is bovendien nodig als je een batterij slim wilt laten werken.
6. Sla het op in een thuisbatterij
Dit is de enige maatregel die het probleem structureel oplost: een batterij verplaatst je middagoverschot naar de avond. Daarmee loopt het aandeel eigen verbruik van ongeveer 30 procent naar grofweg 60 tot 70 procent. Wat dat in jouw situatie oplevert, hangt af van je verbruik, je opwek en de prijs van de batterij. Reken het door met de terugverdientijd-calculator, waarin alle aannames open staan.
De volgorde die wij aanraden
Begin bij de gratis maatregelen en de apparaten die je toch al hebt. Kijk daarna naar wat je de komende jaren toch van plan was, zoals een warmtepomp of een laadpaal, en of je die slim kunt laten meedraaien met je opwek. Overweeg de batterij als laatste stap, wanneer duidelijk is hoe je verbruiksprofiel er na die aanpassingen uitziet. Zo koop je niet meer batterij dan je nodig hebt.